Wat is actief zitten?

Actief zitten, ook wel dynamisch zitten genoemd, is precies wat de naam doet vermoeden: zitten terwijl je in beweging blijft. In plaats van stil te zitten op een traditionele stoel, gebruik je een wiebelkruk die je lichaam uitnodigt om voortdurend kleine bewegingen te maken. Terwijl je werkt, leun je, verschuif je en corrigeert je lichaam ongemerkt je houding.

Dit is wat actief zitten echt inhoudt, hoe het verschilt van gewoon zitten en of het de moeite waard is om te proberen, gebaseerd op de ervaringen van iemand die dagelijks zowel een wiebelkruk als een traditionele ergonomische bureaustoel gebruikt.

Wiebelkrukken zijn allang niet meer alleen voor op kantoor. Je ziet ze ook vaak bij kassamedewerkers, tandartsen, laboratoriummedewerkers en andere professionals die lange uren zittend werken. 

Kort samengevat

• Actief zitten betekent dat je tijdens het zitten voortdurend kleine bewegingen maakt, in plaats van langdurig in dezelfde houding te blijven.
• Het echte probleem is niet het zitten zelf, maar urenlang in dezelfde houding blijven zitten. Dat maakt je lichaam stijf en vertraagt de bloedcirculatie.
• De voordelen zijn echt: een betere houding, sterkere spieren en een lichte boost in concentratie.
• Het is geen complete oplossing. Het werkt het best in combinatie met staan, wandelen en pauzes van je bureau.
• Actief zitten is niet voor iedereen geschikt. Daarom werkt afwisselen tussen een actieve zitting en een gewone stoel voor de meeste mensen het beste.

Waarom is de hele dag stilzitten ongezond?

Het probleem is niet het zitten zelf, maar hoe lang we dezelfde houding blijven zitten. Als je urenlang nauwelijks beweegt, worden de spieren die je lichaam ondersteunen minder actief. De bloedcirculatie vertraagt, je heupen verstijven en de druk op je onderrug neemt toe. Daarom voel je je na een lange dag achter je bureau vaak stijf, ook al heb je je lichamelijk nauwelijks ingespannen.

De hele dag staan is ook geen oplossing, want dat brengt zijn eigen klachten met zich mee. De echte oplossing is bewegen – en dat is precies waar actief zitten om draait . Zelfs goede ergonomische stoelen werken het best als je er niet de hele dag verstijfd in zit.

De belangrijkste voordelen van actief zitten

Actief zitten heeft invloed op verschillende aspecten van je welzijn, waaronder je houding, concentratie en lichamelijke gezondheid. Hieronder lees je welke voordelen het kan bieden en waar de beperkingen liggen.

Hoe beïnvloedt actief zitten je houding?

Op een wiebelkruk maak je voortdurend kleine bewegingen, waardoor je lichaam vanzelf van houding verandert in plaats van lange tijd in dezelfde positie te blijven. Zie het als een dynamische aanvulling op de klassieke 90-90-90-zithouding.

Kan actief zitten helpen bij rugpijn?

Doordat je tijdens het zitten blijft bewegen, kan actief zitten de stijfheid verminderen die vaak ontstaat door langdurig in dezelfde houding te zitten. De voortdurende kleine bewegingen verdelen de belasting beter over je rug, waardoor de druk zich minder op één punt concentreert. Actief zitten is echter geen wondermiddel. Heb je aanhoudende rugklachten, dan is het verstandig een arts of fysiotherapeut te raadplegen.

Hoe activeert actief zitten je core?

Actief zitten is natuurlijk geen vervanging voor gerichte core-oefeningen. Wel moeten je rompspieren voortdurend kleine correcties maken om je lichaam in balans te houden, waardoor ze actief blijven in plaats van volledig te ontspannen.

Helpt bewegen tijdens het zitten de bloedsomloop?

Door regelmatig kleine bewegingen te maken, blijft je bloedcirculatie beter op gang en is de kans kleiner dat bloed zich ophoopt in je benen tijdens langdurig zitten. Dat effect is wel beperkt. Voor de grootste gezondheidswinst blijft het belangrijk om regelmatig op te staan en een korte wandeling te maken.

Is actief zitten beter voor je concentratie?

Door tijdens het zitten kleine bewegingen te maken, blijf je vaak alerter en kun je het vermoeide, wazige gevoel dat ontstaat na langdurig stilzitten wat langer uitstellen. Wetenschappelijk bewijs hiervoor is nog beperkt, maar veel mensen ervaren dat lichte beweging hen helpt om beter gefocust te blijven.

Welke eenvoudige bewegingen kun je achter je bureau maken?

Voor mij draait actief zitten vooral om afwisseling. Ik heb een wiebelkruk naast een ergonomische bureaustoel staan en wissel daar de hele dag tussen. De wiebelkruk houdt mijn lichaam in beweging en zorgt ervoor dat ik regelmatig van houding verander, terwijl de bureaustoel meer ondersteuning biedt wanneer ik langere tijd geconcentreerd wil werken.

Ik houd me niet aan een strak schema, maar gebruik de 20-8-2-regel als handige richtlijn: ongeveer twintig minuten zitten, acht minuten staan en twee minuten bewegen.

Moet je afwisselen tussen een actieve zitting en een gewone stoel?

Een actieve zitting de hele dag gebruiken kan in het begin vermoeiend zijn, omdat je spieren voortdurend kleine correcties maken. Daarom begin ik mijn werkdag vaak op de wiebelkruk en stap ik later over op mijn ergonomische bureaustoel wanneer ik me langere tijd intensief moet concentreren. Tussendoor sta ik regelmatig op om even te bewegen. Overweeg je je opties? Dan helpt het om te lezen over de voordelen van een zit sta bureau, en als je niet zeker weet wat je nodig hebt, leer dan meer over wat een ergonomische stoel inhoudt.

Sommige collega's bij Desktronic gebruiken dagelijks een wiebelkruk, maar pas nadat hun lichaam aan de nieuwe manier van zitten gewend is geraakt. Uiteindelijk is de beste keuze afhankelijk van wat voor jou prettig voelt.

Eerlijk is eerlijk: niet iedereen kan stilzitten op een wiebelkruk zonder constant na te denken over balans in plaats van op het werk te focussen. In dat opzicht lijkt een wiebelkruk op een zit-sta-bureau: een waardevolle aanvulling voor veel mensen en veel werkzaamheden, maar niet per sé de beste oplossing voor elke persoon of voor de hele werkdag.